English - پښتو

خبرنگاری آنلاین

شما در این دوره آموزشی با مبانی خبرنگاری آنلاین، نحوه نوشتن برای وب و گزارش نویسی همزمان برای رسانه های مختلف آشنا می شوید.

مبانی خبرنگاری آنلاین شامل ۲۵ درس

گزارش نویسی چند رسانه‌ای شامل ۸ درس

نوشتن برای وب شامل ۱۲ درس

مبانی خبرنگاری آنلاین

با خواندن این درس یاد می گیرید:

- خبری بنویسید که بر اساس استانداردهای بی بی سی برای صفحات وب مناسب باشد؛

- از ابزارهای دیگری استفاده کنید که در صفحات وب می توانند به پوشش بهتر اخبار کمک کنند؛ (متن داخل کادر، خط سیر اتفاقات، عکس، توضیح عکس، گرافیک، ...)

- دقت را به سرعت ترجیح دهید؛

- چه وقت باید خبری را به روز کرد، و چه موقع باید آن را رها کرد و خبر دیگری نوشت؛

- برای دادن لینک به سایت های دیگر چه نکاتی را در نظر بگیرید؛

- خبری ساده و قابل فهم بنویسید؛

- یک صفحه ویژه بسازید و آن را به موضوعی خاص اختصاص دهید؛

- و از مخاطبان برای پوشش اخبار استفاده کنید.

عنوان درس‌ها

سرقت ادبی

گزارش های خبری

مبانی

ابراز نظر و دیدگاه

مخاطب را شرکت دهید

ساختار مطلب

چه موقع باید خبر را ذخیره کرد و چه زمانی باید آن را از نو نوشت؟

بیشترین بهره‌ برداری از اینترنت

لینک های درونی

نکات اصلی را بگویید، بدون آب و تاب

زدودن جزئیات دست و پا گیر

عکس و شرح عکس

فشرده کردن نکات پیچیده

گستره وب سایت

سرعت یا دقت

صفحات ویژه

فضای نامحدود

انتشار خبر به صورت بخش بخش

خلاصه درس "مبانی روزنامه نگاری اینترنتی"

تجزیه ساختار خبر

لینک های بیرونی

متن داخل کادر و نکات برجسته

خطر لینک

گرافیک          شاخ و برگ دادن به جزئیات

 

مبانی

یک سایت خبری خوب باید اخبار ضروری را به کارآمدترین، آراسته ترین و موثرترین شیوه به کاربران خود عرضه کند.

نقش خبرنگار اینترنتی کمابیش مشابه نقش هر خبرنگار دیگر است. اصول خبرنگاری هم در اینترنت و سایر رسانه ها یکسان است، فقط ابزارها و مهارت های لازم برای ارائه اخبار و اطلاعات در اینترنت با این ابزارها و مهارت ها درسایر رسانه ها تفاوت دارند.

در اینترنت نیز شما همچنان با حقایق و واقعیت ها سروکار دارید. جملات شما همچنان باید قابل درک، و از لحاظ ساختار دستوری صحیح باشند. باید مهم ترین عناصر خبر را عرضه کنید و هنگام تنظیم خبر پرسش های اساسی "چه کسی، چرا، کجا، چه وقت ، چه چیزی و چگونه" را در نظر داشته باشید.

ساختار خبر، در حالت ایده آل، باید مطابق اصول روزنامه نگاری هرمی باشد؛ یعنی به گونه ای بنویسید که اگرپارگراف های آخر خبر را که حاوی مطالب حاشیه ای است حذف کنید به اصل خبر صدمه نزند.

 

گستره وب سایت

اگر وب سایتی که در آن کار می کنید، یک رسانه مستقل است (یعنی بخشی از تولیدات رسانه دیگری نیست)، شما این اختیار را دارید که اطلاعات را آن گونه که صلاح می دانید، در چارچوب اصول سردبیری یا نظام نامه تحریریه خود، منتشر کنید.

اما اگر وب سایت شما بخشی از یک سازمان رسانه ای بزرگتر است، باید قواعد و اصول گردآوری خبر و نقاط قوت آن رسانه در تولید اخبار در اینترنت را بدانید؛ بر اساس آن قواعد و اصول عمل کنید و آن نقاط قوت را پیوسته در نظر داشته باشید.

اکنون بیش از پیش وب سایتهای متعلق به شبکه های رادیویی و تلویزیونی یا روزنامه ها به صورت یک رسانه همگرای تولید خبر عمل می کنند. هدف این است که در سراسر خروجی ها از جمله اینترنت و سایر رسانه‌هایی که با مخاطبان در ارتباط مستقیم هستند، اعتبار اخبار همان سازمان خبری بازتاب یابد.

در این صورت، باید دلیل قانع کننده‌ای بیابید تا بتوانید برای انتشار مطلبی در اینترنت، متفاوت با آنچه در شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی یا روزنامه شما ارائه شده، سرمایه‌گذاری کنید.

 

فضای نامحدود

زمانی تصور می شد که یکی از نقاط قوت اینترنت این است که خبرنگاران را به دادن گزارش در یک مدت زمان محدود یا تعداد کلمات محدود، مجبور نمی کند؛ به عبارت دیگر، خبرنگار اینترنتی هرچقدر دلش بخواهد می تواند بنویسد.

محدودیت های وسعت ستون که گریبانگیر خبرنگاران می شد یا محدودیت زمانی پخش اخبار در رادیو و تلویزیون، دیگر در خبرنگاری اینترنتی مایه نگرانی نبود.

این برداشت درست بود، و درست است؛ ولی اگر این آزادی با تدبیر بکار گرفته نشود، خبرنگاران با بی ‌مبالاتی و بی‌نظمی کار خواهند کرد.

خبر باید شکل، ساختار و سبک استانداردی داشته باشد.

همیشه مواردی پیش می آید که برای کاویدن برخی مسائل به گزارش های بلند و پیش زمینه‌ای نیاز پیدا می‌کنید. اما باید "اخبار سخت" یا خبر محض را مختصر و فشرده بنویسید و ارائه کنید.

برای خبرنویسی باید سبک استانداردی در وب سایت خود داشته باشید؛ و مطالب را به هم پیوسته ارائه کنید تا مخاطبان درهنگام خواندن، راحت باشند

ساختار مطلب

یک گزارش خبری ایده آل در اینترنت از ۵۰۰ کلمه تجاوز نمی‌کند. برای تهیه و تنظیم گزارش‌های تحقیقی و مطالب تحلیلی می‌توان از کلمه های بیشتری استفاده کرد. ولی خبرها باید کوتاه بمانند.

آنچه روزنامه نگاران اینترنتی تولید می‌کنند می‌تواند در سایر دستگاه‌های دیجیتال انتشار یابد. از همین رو، لازم است تا جایی که می‌توانید مختصر بنویسید و کلمات غیرضروری یا بیهوده را کنار بگذارید.

تیتر باید به تنهایی مفهوم داشته باشد. نباید مانند برچسب کالا باشد، بلکه باید جمله ای کوتاه باشد. انتخاب تیتر خوب، تنها نشانه مهارت در روزنامه‌ نگاری نیست، بلکه به سازمان خبری شما امکان می دهد از آن به عنوان "تیکر"(Ticker) در سایر خروجی‌های خود استفاده کند.

اولین پاراگراف خبر نباید تیتر را تکرار کند، بلکه باید بدون تکرار، اطلاعات بیشتری به مخاطب بدهد. همچنین پاراگراف نخست باید مستقل و با تیتر همخوان باشد؛ زیرا ممکن است سازمان خبری شما بخواهد از آن در سرویس ارسال اخبار با پیام های کوتاه (SMS) استفاده کند.

همچنین شاید سازمان خبری شما ترتیبی داده باشد که تیتر و چکیده خبر شما در صفحه اصلی بخشی که در آن کار می‌کنید، یا صفحه نخست وب سایت، به صورت خودکار منتشر شود.

بخش بعدی خبر از چندین پاراگراف تشکیل شده که هر کدام نکات ضروری بیشتری به داستان خبری شما می‌افزاید. وقتی به یکصدمین کلمه مطلب می‌رسید، باید عناصر اصلی خبر را ارائه کرده باشید. از چهارصد کلمه باقیمانده می توانید برای افزودن ارزش خبر، از جمله نقل قول، آمار و تحلیل استفاده کنید.

بسیاری از خبرنگاران اینترنتی علاقه‌ مندند پاراگراف های تک جمله‌ ای بنویسند؛ چون فکر می کنند فاصله بین بندها، خواندن را برای مخاطب آسانتر می‌کند. بعضی‌ هم همان طول متعارف پاراگراف ها را رعایت می کنند. در این مورد قاعده‌ای وجود ندارد؛ شما باید سبک خود را با سبک متداول در وب سایتی که برای آن می نویسید هماهنگ کنید..

 

تجزیه ساختار خبر

اگر فکر می کنید خبر شما بیشتر از ۵۰۰ کلمه ارزش دارد و تمام جوانبش را تنها می توان در ۱۵۰۰ کلمه بیان کرد، شاید بهتر باشد همه نکات اصلی را کنار هم بچینید و امکان تجزیه خبر را به اجزایی کوچک ولی مرتبط، بررسی کنید.

تجزیه ساختار یک خبر بزرگ، تکنیکی مهم برای خبرنگاران اینترنتی است. به این معنی که آنها می‌توانند نکات اساسی یک خبر طولانی را در ۵۰۰ کلمه بیان کنند، ولی آن را به اخبار مرتبطی پیوند (لینک) دهند که توضیحات بیشتری درباره اجزای خبر اصلی می‌دهد.

به این ترتیب، کاربر با متنی بسیار بلند مواجه نمی شود و متن به اجزای خلاصه ‌تری که به آسانی قابل فهم هستند، تجزیه می شود. این تکنیک ارزش تجاری هم دارد. اگر در یک وب سایت اخبار اقتصادی کار می‌کنید که منبع درآمدش، آگهی‌هایی است که در سایت منتشر می شود، ساختارشکنی خبر فرصت های بیشتری برای گذاشتن آگهی ایجاد می کند.

هر بخش خبر تجزیه شده، تیتر خاص خود را خواهد داشت و این تیترها را می توان (همراه هر بخش خبر) در مطلب اصلی به عنوان اخبار مرتبط آورد.

ساختارشکنی خبر به شما امکان می دهد اجزای اساسی خبر را در مطلب اصلی بیاورید و موضوعات پیچیده تر را در قالب آنچه که برخی "ستونهای جانبی" (Side Bar) می‌خوانند، تشریح کنید.

بیشترین بهره‌ برداری از اینترنت

اینترنت برای بیان یک خبر به شیوه های متفاوت، راه های جالب زیادی در اختیار می گذارد.

وقتی سردبیر، خبری را به خبرنگار می دهد، معمولا اتفاقی تازه رخ داده و در خبر مربوط به آن چند نکته اساسی هست. خبرنگار وظیفه دارد این نکات را درک کند و هر چه زودتر، مطلبی بر اساس آن بنویسد.

به عنوان مثال، تصور کنید در خلال ساعات پررفت و آمد غروب، در راه پاریس به کاله، قطاری تصادف کرده است. بر اساس گزارش های اولیه ۱۵ نفر کشته و ۵۰ نفر مجروح شده اند و نیروهای امداد در محل حادثه حاضر شده اند. این سومین حادثه بزرگ در شبکه راه آهن فرانسه طی دو سال گذشته است.

 

نکات اساسی خبر برای ثبت در یک "متن داخل کادر" بسیار خوب است. به موازات آن که خبرنگار جزئیات بیشتری از خبر را گردآوری می کند و کنار هم می چیند، آن نکات را می توان درون کادر گذاشت.

این کار چند فایده دارد. کاربر می تواند با نگاهی گذرا، از عناصر اصلی خبر، بدون خواندن تمام آن، آگاه شود.

همچنین می‌توان از متن داخل کادر بعدا در مطالب دیگر یا در صفحه اصلی سایت استفاده کرد. بعلاوه چنین کادری با شکستن متن طولانی خبر، فرصتی برای استراحت چشم خواننده ایجاد می کند.

 

متن داخل کادر و نکات برجسته

با استفاده از همان شیوه، می توانید بعدا به خبر بازگردید و کادر متن دار دیگری ترسیم کنید که نکات برجسته یا خط سیر اتفاقات مربوط به آن خبر را بیان کند.

در خبر فرضی که در درس پیشین به عنوان مثال آورده شد، اگر این سومین حادثه بزرگ در شبکه راه آهن فرانسه در دو سال گذشته بوده باشد، خط سیر زمانی می تواند تاریخ و جزئیات سایر موارد را بازگو کند.

می‌توان اینها را به نوبه خود به اخباری که در زمان بروز آن حوادث پوشش داده شده، پیوند (لینک) داد؛ تا کادر متن دار به ابزار ارزشمندی تبدیل شود، و به کاربر در درک مجموعه ای پیچیده از نکات خبر کمک کند.

همچنین می توان این کادرهای متن دار، خط سیرهای زمان اتفاقات و نکات برجسته را در سایر مطالب بکار برد؛ تا کاربر در هر کجا بتواند تمام جزئیات مورد نیاز را یکجا بیابد؛ و این فرصت را داشته باشد که با کلیک کردن روی موضوع یا نکته ای که بیشتر قابل توجه است، جزئیات بیشتری بیاموزد.


نکات اصلی را بگویید، بدون آب و تاب

همانطور که پیشتر توضیح داده شد، زمانی تصور می شد که روزنامه نگار اینترنتی می تواند هر چقدر مایل است، بنویسد. آن زمان دیگر گذشته است.

در دنیای رسانه ای که بسیاری از سازمانهای خبری در آن برای چندین خروجی، محتوا تولید می کنند، روزگار قلمفرسایی به سر رسیده است.

کاربران اغلب برای دسترسی به اینترنت باید وقت صرف کنند و برای همین از شما انتظار ندارند که نکات اصلی خبر را با آب و تاب بگویید یا با صنایع ادبی بیارایید.

وظیفه شما این است که نکات خبر را به کارآمدترین و موثرترین شیوه به کاربران عرضه کنید، نه این که آن نکات را با سخن پردازی مخدوش کنید. از جانب دیگرکسانی که به سایت شما مراجعه می کنند، دوست ندارند روی اخباری کلیک کنند که چیزی بیشتر از تیتر و خلاصه خبر برای گفتن ندارد.

وقتی مخاطبان اخبار سایت شما را از طریق موبایل دریافت می کنند، دوست ندارند این اطلاعات به جای کمک به درک خبر، تنها هزینه تماس آن ها را افزایش دهد.

 

گرافیک

به کمک گرافیک می توان نکات اساسی خبر را چنان چشمگیر ارائه کرد که در یک نگاه، کاربر اطلاعات را دریافت کند.

البته گرافیک نمی‌تواند جای متنی شیوا را بگیرد، ولی چنانچه در خبر یا گزارش گنجانده شود، می‌تواند نکات مهم آن را برجسته کند.

یکی از سایت های خبری بزرگ، در مورد زیردریایی روسی "کورسک" که در اوت سال ۲۰۰۰ میلادی غرق شد، صفحه اینترنتی ویژه ای راه اندازی کرد.

در این صفحه ویژه، دو طرح گرافیکی گذاشته شد که دو نکته مهم را در دو تصویر ساده بیان می کرد. یکی "کورسک" را کنار تصویر یک جمبوجت نشان می داد و دیگری این زیردریایی را در بستر دریا کنار برج ایفل به تصویر کشیده بود. بدین ترتیب، کاربر به روشنی می توانست از اندازه این شناور اطلاع یابد و بفهمد در چه عمقی از دریا افتاده است.

گرافیک جای کلمات را نمی گیرد بلکه به کاربر کمک می کند تا ارقام، نکته های دقیق و واقعیت های پیچیده را راحت تر بفهمد.

 

عکس و شرح عکس

عکس، به ویژه تصاویری که در صفحه نخست و صفحه اصلی هر بخش به کار گرفته می شود، می تواند کاربر را به خواندن مطلب وسوسه کند.

تصاویری که سر و شانه را نشان می دهد، انتخاب چندان مناسبی نیست، هرچند در برخی مطالب، مانند ملاقات های سیاسی، چاره دیگری نیست.

عکس می تواند به تاثیرگذاری اخبار و گزارش های شما قدرت زیادی ببخشد. بهترین تصاویر آن هایی هستند که کاربر را میخکوب می کنند.

عکس باید رو به داخل صفحه باشد. اگر در وب سایت خود تصاویر را سمت راست مطلب می‌گذارید، سوژه عکس نباید به راست نگاه کند، چون نگاهش به بیرون است، نه به داخل صفحه.

اگر برای سازمان رادیویی و تلویزیونی بزرگی کار می کنید و به تصاویر ویدئویی دسترسی دارید، هنگام گرفتن یک تصویر ثابت از تصاویر متحرک بسیار دقت کنید.

برخی تصاویر که به عنوان تصاویر متحرک کاملا قابل قبول هستند، ممکن است به عنوان تصویر ثابت در وب سایت، تکان دهنده و توهین آمیز باشند.

یادتان باشد تصویری که همراه متن خبر یا گزارش استفاده می کنید، برای مدتی طولانی تر مقابل چشم کاربر می ماند.

شرح عکس باید درک متن را تقویت و توجه کاربر را جلب کند. اما شرح عکس برچسب کالا نیست؛ نباید چیزی را که واضح است بازگوید. نگارش شرح عکس و تیتر دشوارتر از نوشتن سایر متن هاست. اگر دچار لغزش شوید، اعتبار خبری سازمان شما آسیب می بیند.

شرح عکسی را که نوشته اید، چندین بار بخوانید. شرح عکس و تیتر مبهم، خطری واقعی برای وب سایت است. ممکن است کلمات شما سوء تعبیر شود یا سوء تفاهم ایجاد کند؛ در این مورد فکر کنید. اگر شک و تردیدی دارید، آنها را بازنویسی کنید؛ به جای کلمه های مبهم و پیچیده، کلمات ساده تری قرار دهید.

هدف این نیست که نشان دهید زیرک هستید. زیرک بودن شما ممکن است مخاطب را سردرگم کند. هدف این است که متنی صریح و روشن بنویسید و توجه خواننده را جلب کنید تا خبر را بخواند و بر معلوماتش بیافزاید.

 

سرقت ادبی

هرگز محتوای سایت دیگری را به نام سایت خود منتشر نکنید. این کار نه تنها غیر اخلاقی، بلکه فوق العاده خطرناک است. اگر نمی توانید مطمئن شوید همه نکات و جزئیات خبری، از منابع خودتان یا از خبرنگاران سازمان خبری شما به دست آمده، از گنجاندن آن در اخبار و گزارش ها خودداری کنید.

سرقت ادبی به کمک رایانه و اینترنت بسیار آسان است. شاید طراحی صفحات با الهام از سایت های دیگر چندان ناشایست نباشد، ولی سرقت جزئیات مطالب خبری هرگز پذیرفتنی نیست.

صرف نظر از نادرست بودن، سرقت ادبی سبب می شود که شما اعتبار خبری خود را به جزئیاتی گره بزنید که از درستی آن ها مطمئن نیستید. وقتی جمله ای می نویسید و در وب سایت منتشر می کنید، تصور مخاطبان این است که سازمان خبری متبوع شما درستی مطلب را تایید کرده است. از همین رو، سرقت ادبی، ریسک بزرگی هم از نظرشخصی و هم از نظرحرفه ای است.

تنها مطالبی را منتشر کنید که می‌دانید درست است و می‌توانید از درستی آن دفاع کنید.

 

سرعت یا دقت

وقتی خبری منتشر شده و اطلاعاتش در اختیار عموم قرار گرفته، اغلب رسانه ها برای پیش دستی در مخابره آن با هم وارد رقابت می‌شوند. تلاش برای پیروزی در این رقابت، ارزشمند است؛ تنها به این شرط که تمام نکات اساسی خبر را داشته و از صحت آن مطمئن شده باشید.

اگر برای پیش دستی خبری را قبل از دیگران منتشر کنید و سپس ناگزیر شوید آن را بردارید، کاربران متوجه می شوند که شما اشتباه کرده بودید. ولی به ندرت متوجه می‌شوند که شما خبر دقیق را پیش از رقبایتان داده اید و شاید حتی به این موضوع اهمیت هم ندهند.

به شایعات نپردازید. هرچقدر هم پرداختن به جزئیات مبهم واقعه وسوسه انگیز باشد، تنها به نکات قابل تایید تکیه کنید.

می توانید به کاربران اطلاع دهید که چیزی در حال وقوع است. درج جملاتی نظیر "تازه ترین اخبار حاکی است ..." در تیکر سایت قابل قبول است. اما اگر خبرنگارتان در صحنه حاضر نیست و اطلاع کافی ندارید، از پرداختن به جزئیات پرهیز کنید.

ابراز نظر و دیدگاه

در تمام اشکال روزنامه نگاری، نقش خبرنگار ارائه واقعیت هاست. وظیفه شما افزودن اظهار نظر نیست و قطعا شما وظیفه ندارید دیدگاه خود را ابراز کنید.

اگر شما خبرنگاری هستید که حوزه و تخصص خاصی دارید، می‌توانید درباره اتفاقات در حوزه و تخصص خود اظهار نظر کنید؛ ولی اکثر روزنامه نگاران اینترنتی که در سایتهای خبری عمومی کار می کنند، نباید اظهار نظر کنند.

اظهارات و دیدگاه ها را باید به صاحب آن نسبت داد و نباید طوری در تار و پود خبر بافت که گویی حقیقت است. آوردن این نظرات و دیدگاه ها تنها زمانی قابل توجیه است که توسط فردی دخیل در ماجرا ابراز شده باشد. اما نقل قول های معتبری که نظر یا دیدگاهی را بیان می کند، در روزنامه نگاری اینترنتی نقش مفیدی دارند.

شاید تصمیم بگیرید که تاثیرگذارترین نقل قول را درون کادری در دل خبر بگذارید. بدین ترتیب نه تنها متن شکسته می شود، بلکه نگاه خواننده به یکی از مهمترین عناصر خبر جلب می شود. چنین کادری نقشی درست همانند عکس ایفا می کند. به لحاظ گرافیکی خوب است که چشم خواننده روی عناصر مختلف صفحه چرخ بزند.

با این وجود، در کاربرد نقل قول ها افراط نکنید. ذکر دو نقل قول (در داخل کادر) برای یک خبر ممکن است زیاد باشد. چون ممکن است برای همان خبر عکس، طرح گرافیک یا کادری برای نکات برجسته هم داشته باشید.

متن را با این چیزها شلوغ نکنید. تنها از ابزارهایی استفاده کنید که به بیان روان خبر یا گزارش کمک می‌کند. اگر از آن ها زیاد استفاده کنید، چه بسا خواننده علاقه اش را از دست بدهد.

ابراز نظرها و دیدگاه ها، باید به گوینده آن ها نسبت داده شوند، و با اصل مطلب در هم تنیده نشوند.

 

انتشار خبر به صورت بخش بخش

اغلب در شرایطی که خبری فوری پخش شده (Breaking News) ، جزئیات اندکی برای انتشار دارید. شاید نکته ای در دست داشته باشید که خبر بر آن استوار باشد. اولین کار این است که جمله ای بر پایه اطلاعات موجود بنویسید و منتشر کنید.

سپس می توانید آن را با افزودن جزئیات بیشتری از نو منتشر کنید.

اولین نسخه خبر شاید حتی عکس نداشته باشد و تنها یک جمله کوتاه باشد. پاراگراف بعدی شاید فقط اطلاعات پیش زمینه ای ارائه ‌دهد یا جمله‌ای باشد که خبر را در بستر تحولات جاری قرار می دهد.

هرگاه جمله ای به خبر اضافه شود، می توانید آن را از نو منتشر کنید. اگر در موقعیتی هستید که خبر را همزمان با وقوعش مخابره می‌کنید، دلیلی ندارد که صبر کنید تا تمام خبر برسد.

همیشه به یاد داشته باشید که به موازات تکامل خبر، شاید لازم باشد خلاصه، عکس یا تیتر تازه ای برای خبر انتخاب کنید.

اما دستپاچه نشوید. باید این مهارت را کسب کنید که دریابید چه موقع خبری به اتمام رسیده و خبری تازه آغاز شده است.

 

چه موقع باید خبر را ذخیره کرد و چه زمانی باید آن را از نو نوشت؟

وقتی خبری تازه در حال تحول است، اطلاعات بیشتری به دست می آورید و به آن می افزایید. سرانجام خبر تکمیل می شود، ولی اطلاعات بیشتر همچنان از راه می رسد.

خبرنگاران اینترنتی باید بتوانند تشخیص بدهند که چه موقع یک خبر تکمیل شده و دیگر نباید روی آن کار کرد؛ بلکه اطلاعات بعدی مربوط به آن را باید در یک خبر تازه ارائه کرد.

مثلا خبر برخورد آن دو هواپیما با برج های دوقلو در نیویورک در یازدهم سپتامبر را در نظر بگیرید. اگر آن خبر مکررا به هنگام و بازنویسی شده بود، هیچ نسخه ای که وقوع حادثه برخورد هواپیمای اول را نشان دهد، باقی نمی ماند. تنها چیزی که برایمان می ماند، خبری مربوط به هر دو واقعه بود. اگر بخواهیم این مثال را جلوتر ببریم، آنچه از خبر می ماند، موضوع افتتاح پارکی یادبود در محل برج ها در دو سال بعد بود.

اما واقعه برخورد هواپیمای نخست به نوبه خود یک خبر و نقطه عطف در تاریخ است که ما می خواهیم در سالیان آینده اخبار مرتبط را به آن لینک دهیم. بنابراین باید بدانید چه وقت افزودن اطلاعات بیشتر به خبر را متوقف کنید یا از بازنویسی خبری موجود دست بکشید، و چه وقت نسخه ای تازه را شروع کنید.

این کار معمولا وظیفه کسی است که سایت را اداره می کند.

 

لینک های بیرونی

مطالعات در باره کاربری سایت ها نشان می دهد که برای برخی از کاربران لینک هایی که همراه اخبار ارائه می شوند، از مهمترین عناصر هستند. لینک ها باید بخشی از خبر تلقی شوند، وگرنه گنجاندن آنها مفهومی ندارد. بنا بر این باید لینک ها یی را بگنجانید که تصورمی کنید ارائه آن ها بر ارزش کلماتی که می نویسید، می‌افزایند.

پیوندها برای تکرار کلمات گنجانده نمی شوند، بلکه هدفشان ارائه اطلاعات بیشتری است که یا ما قادر به بیان آن نیستیم، یا در موردش تحقیق نکرده ایم. به عنوان نمونه در مورد یافته علمی خاصی که در خبر آمده، به مقالات تحقیقاتی لینک می دهیم که آن نکته علمی را تشریح می کنند.

لینک دادن تنها به صفحه نخست موسسه ای آموزشی که تحقیق مورد نظر را انجام داده، یا به صفحه نخست شرکتی که نام آن در خبر آمده، نوعی تنبلی است.

راه درست، لینک دادن به همان مطلبی است که خبر یا گزارش ما به آن اشاره دارد. حتی شاید بهتر باشد که به جزئیاتی لینک دهیم که وقت یا فضای کافی برای توضیح آن نداشته ایم.

باید برای بررسی این لینک ها قدری وقت صرف کنید؛ تا مطمئن شوید ارزش این را دارد که خواننده مطلب شما یک کلیک دیگر نثار آن کند.

اداره کنندگان برخی از سایت های خبری نگران هستند که اگر به خارج از سایت خود لینک دهند، ممکن است مخاطبان دیگر به سایت آنها باز نگردند. تحقیقات نشان می دهد سایتی که بهترین لینک ها را می دهد مخاطبان را هم جذب می کند. چون مخاطبان می دانند در این سایت به اطلاعات و لینک هایی دست می یابند که در سایت های دیگر یافت نمی شوند.

 

لینک های درونی

راه دیگر انتشار خبری تازه و کمک به کاربر برای درک اطلاعاتی که شما گردآوری کرده اید، این است که از لینک های درونی استفاده کنید.

این لینک ها به کاربر کمک می کند بدون آن که صفحه خبر را ترک کند، روی کلیدواژه ها کلیک کند تا به جمله یا پاراگرافی برسد که موضوعی خاص را توضیح می دهد.

گاهی اگر گزارش خبری بلند می نویسید، شاید بهتر باشد چند لینک در بالای مطلب بگذارید تا کاربر را به نکات مهم گزارش هدایت کند.

می توانید در کادرهای متن دار خبر هم از لینک های درونی استفاده کنید یا لینک های درونی به نکات مهم مطلب را درون یک کادر بگذارید.

زیاده روی نکنید. کاربران خیلی آسان سردرگم می شوند. چه بسا حوصله آن ها سر برود و از خواندن خبر منصرف شوند.

یادتان باشد، همانند سایر تکنیک های روزنامه نگاری اینترنتی، هدف از به کار بردن لینکهای درونی، ارائه اطلاعات به مخاطبان به شیوه ای کارآمدتر و آراسته تر است. وقتی لینک ها دیگر چنین نقشی ایفا نکنند، خاصیتی معکوس خواهند داشت.

کاربران علاقه دارند لینک دقیق دریافت کنند. لینک دادن به صفحه نخست مفید است. لینک دادن به صفحه اصلی بخش خبر مفید تر است. لینک دادن به صفحه مربوط به گزارش مورد نظر بهترین شیوه است.

 

خطر لینک

شما باید هوشیار و حساس باشید؛ و فقط به آن سایت هایی لینک بدهید که اعتباری همسان اعتبار شما دارند.

هرچند لینک ها ابزار ارزشمندی برای ارائه خبر و گزارش هستند، ولی خطرات بالقوه زیادی به همراه دارند. شما هیچ کنترلی روی محتوای مطالبی که به آنها لینک می دهید، ندارید. شاید شما هنگام نوشتن خبر به صفحه مناسبی لینک می دهید، ولی از کجا معلوم که گرداننده سایت لینک یافته، در آینده چیز دیگری در آن صفحه نگذارد؟

آگهی دهندگان هم می توانند از این لینک ها بهره ببرند. خبرنگاران برای بررسی دوباره این لینک ها به ندرت برمی گردند. گاه ممکن است یک شرکت غیر متعهد وقتی دریابد که شما صفحه ای را به سایت خود لینک داده اید، آن را به سوی یک صفحه تجاری هدایت کند. بنا بر این با هوشیاری تنها به سایت های مورد اعتمادی لینک دهید که اعتباری همسنگ اعتبار سایت شما دارند.

سلیقه و شایستگی هم حائز اهمیت است. اگرچه اکثر سایت ها با عباراتی نظیر "این سایت مسئول محتوای سایت های دیگر نیست" خود را مصون نگه می دارند، ولی شما باید در مورد شایستگی یا عدم شایستگی سایت هایی که با سایت شما مرتبط می شوند، تحقیق کنید.

بررسی محتوای سایت لینک یافته از لحاظ ذوق، سلیقه و کیفیت و مطابقت آن با معیار های کیفیت که شما در سایت خود اعمال می کنید، محک خوبی است.

 

زدودن جزئیات دست و پا گیر

در خبرنگاری اینترنتی زدودن اضافات و جزئیات دست و پا گیر برای آشکار کردن اصل خبر، یک هنر است.

به آسانی ممکن است چنان در داستان فرو روید، که در میان انبوهی از جزئیات سردرگم شوید و توجه‌ شما از نکته مهم خبر منحرف شود. گاهی خبرنگاری که مطلبی می نویسد، ممکن است آنقدر خود را به نکات آن نزدیک بداند که اصل مطلب را فراموش کند.

گاه خبرنگاران با جاهای زیادی تماس می گیرند، دنبال اطلاعات پیش زمینه ای فراوانی می گردند، یا آنقدر با موضوع دخیل می شوند که زاویه واقعی خبر را نادیده می گیرند. ذهنشان، همانند میزکارشان، آکنده از اطلاعات می شود.

هنر روزنامه نگار اینترنتی این است که با زدودن جزئیات دست و پاگیر، هسته خبر را آشکار کند.

بیشتر وقت ها سردبیر یا مسئول سایت به خبرنگاران کمک می کند؛ ولی اگر تنها هستید، باید مرتبا از خود بپرسید که مطلب درباره چیست، چه رخ داده، چرا اهمیت دارد، چه کسانی را تحت تاثیر قرار می دهد، چگونه تاثیر می گذارد و احتمالا بعدا چه اتفاقی خواهد افتاد.

نکات پیچیده را کنار بزنید و به سراغ نکات اساسی بروید. کدام جمله کل خبر را خلاصه می کند؟ در سراسر خبر یا گزارش، جملات را کوتاه و صریح بنویسید. آنچه را درباره خبر می دانید، فهرست وار بنویسید. کلمات پرطمطراق را بکار نگیرید. شما برای آگاه کردن مردم عادی می نویسید، نه برای فخر فروشی به همتایان خود

.

شاخ و برگ دادن به جزئیات

گاه اتفاق می افتد که شما نکات بسیار اندکی درباره خبر دارید ولی باید چیزی درباره آن بنویسید. خبری جاری را باید به هنگام کنید و شاید فقط یک نکته تازه برای افزودن داشته باشید.

در این صورت، وظیفه شما عکس موقعی است که جزئیات دست و پاگیر را کنار می زنید. در چنین شرایطی، ناگزیر می شوید نهایت بهره را از حداقل جزئیات ببرید.

این کار نیز خودش یک هنر است. نباید با آب و تاب دادن غیر صادقانه، اهمیت موضوع را کمرنگ کنید، ولی می توانید با بازگویی واضحات در بستر خبری که تازه مخابره شده، ارزشی واقعی به خبر خود ببخشید. همچنین می توانید نقل قولی از یکی از خبرنگاران متخصص سازمان خبری خود ذکر کنید. این کار به اخبار شما ارزش منحصر به فرد می بخشد. رمز کار این است که آخرین تحول را - حتی اگر یک جمله هم که باشد - در صدر تحولات جاری بگذارید.

هدف این نیست که سخن پردازی کنید، باید دریابید که مردم عادی به چه اطلاعاتی نیاز دارند، آنگاه با استفاده از اطلاعات موجود در میان مطالب سازمان خبری خود به این نیاز ها پاسخ بگویید.

با بیان صرف واضحات، هوش خوانندگان را دست کم نگیرید؛ در عین حال با نگفتن جزئیات اساسی، خبر را کم ارزش نکنید. فقط با حفظ توازن معقول می توان با افزودن تنها یک نکته جدید یک خبر جدید با محتوی نوشت.

 

فشرده کردن نکات پیچیده

بیشتر وقت ها وقتی خبری تازه مخابره می شود، اکثر خبرنگاران کمابیش می‌دانند چه می‌خواهند بنویسند. ولی گاه هر چه اطلاعات بیشتری در جریان نوشتن خبر به دست می آید، کار خلاصه کردن نکات مهم در یک متن خبری کوتاه دشوارتر می شود.

این دشواری به ویژه در مورد اخبار اقتصادی، فنی و علمی پیش می آید. اصطلاحات این گونه حوزه ها گاه مملو از کلمه های نا آشناست.

مفاهیم این اصطلاحات، گاهی آن قدر پیچیده و گسترده اند که تهیه و تنظیم خبری روان و مناسب درک کاربران بسیار دشوار است.

هنگام رویارویی با این گونه اخبار تا جایی که می توانید نکات پیچیده را با استفاده از کلمه ها و اصطلاحات روان و در خور فهم ارائه کنید. همیشه خود را جای مخاطبان تصور کنید و دریابید که تا چه اندازه نوشته های خود را می فهمید. نوشته شما باید برای مردم عادی قابل درک باشد.

اگر مفهومی را درک نمی کنید، آن را در مطلب خود نیاورید. اگر فکر می کنید جمله ای نامفهوم است، از آن استفاده نکنید.

کاربران به وب سایت شما مراجعه می کنند تا بفهمند در دنیا چه می گذرد. وقتی روی مطالب سایت شما کلیک می کنند، توقع دارند شما در مورد رویدادهایی که برای مخاطبان اهمیت دارد، تحقیق، کاوش و تجزیه و تحلیل کرده و به نتایجی رسیده باشید.

وقتی خوانندگان روی سایت شما کلیک می کنند باید برای پرسش های خود در مورد یک خبر خاص پاسخ بیابند؛ نه اینکه سوالات بیشتری در ذهنشان ایجاد شود.

آنها هرگز نباید مطلبی را در وب سایت شما بخوانند و حس کنند که بر معلوماتشان افزوده نشده است.

مطالب را در حد فهرست کردن اجزای اصلی آن فشرده کنید. چه اتفاقی افتاده که خبر شده است؟ وضعیت قبلا چطور بود؟ این تحول جدید چه تبعاتی دارد؟ چه کسی یا کسانی در پشت آن قرار گرفته یا قرار گرفته اند؟ چرا این کار را کرده اند؟ چه وقت این کار را کردند؟ چه کسی تحت تاثیر قرار می گیرد؟ مسئله چطور حل و فصل می شود؟

بیشتر وقت ها کار شما این است که پیچیده ترین مطالب را به مطلبی جمع و جور، روان، روشن و دارای مفهوم تبدیل کنید.

 

گزارش های خبری

گاه از شما خواسته می شود به جای خبر، یک گزارش خبری برای وب سایت بنویسید. گزارش خبری نسبت به خبر، محصولی متفاوت است. در "خبر" صرفا نکات اصلی یک واقعه خبری ارائه می شود؛ اما یک "گزارش"، بیشتر از تجزیه و تحلیل نکات خبر تشکیل می شود. شما باید این تحلیل را در چارچوب تحولات بگذارید تا کاربر آن را بهتر درک کند.

معمولا گزارش خبری برای انتشار در کنار یک خبر نوشته می شود. از همین رو، برقراری لینک میان مطالب مرتبط اهمیت دارد. معمولا خبر اصلی به گزارش خبری لینک زده می شود و نکات برجسته گزارش را می توان، همان گونه که پیشتر آموزش داده شد، در کادری در دل خبر آورد.

یک گزارش خبری، هم می تواند به همه پرسش های مطرح شده در خبر پاسخ دهد، هم می تواند روی یک موضوع متمرکز شود و هم می تواند پرسشی بی پاسخ باشد تا خوانندگان را برای فکر کردن در مورد موضوعات خبر ترغیب کند. برای نوشتن گزارش خبری، لازم نیست پاسخ همه سوالات را بدانید، ولی به یک مقدمه و یک نتیجه گیری نیاز دارید.

در ارائه گزارش های خبری نیز به کارگیری روش هایی مانند گنجاندن کادری برای نکات برجسته، گاهشمار یا نقل قول و غیره می تواند مفید باشد.

صفحات ویژه

گاه خبر به قدری وسیع است که صفحه ای ویژه را می‌طلبد. سایت های خبری بزرگ برای این صفحات ویژه نام های گوناگونی دارند. این صفحه در سایت خبری بی بی سی "نگاه ژرف" نام دارد و در سی ان ان، "گزارش های ویژه" نام گذاری شده است.

سردبیر سایت خبری شما معمولا در چنین مواردی تصمیم به راه اندازی یک صفحه ویژه می گیرد:

• خوانندگان علاقه زیادی به آن خبر دارند و برای تشریح همه نکات خبر، اطلاعات پیش زمینه ای زیادی نیاز است؛ مانند: مرگ یک سیاستمدار برجسته یا شخصیتی بزرگ از عالم هنر.

• خبر حائز اهمیت است و به تشریح و کنکاش نیاز دارد؛ نظیر: جنگ عراق یا گسترش اتحادیه اروپا.

• خبر به این زودی کهنه نمی شود؛ احتمالا عناصر بیشتری به آن خواهید افزود.

• این خبری است که سایت شما تصمیم گرفته جزئیات مفصل آن را در راستای یک کارزار توضیح دهد؛ مانند: آلودگی، گرمایش زمین و فقر.

نوشتن مطلب برای صفحات ویژه خودش یک هنر است. محتوایی که تولید می کنید، اغلب آمیزه ای از اخبار، گزارش های خبری و اجزای دیگر است که می تواند نقشه‌های تعاملی، فایل های صوتی و تصویری، آلبوم عکس، فرصت رای دادن و بسیاری از ابزارهای اینترنتی دیگر برای ارائه اطلاعات باشد.

رمز موفقیت این است که صفحه ویژه را ساده نگه دارید. اطلاعات تکراری ندهید. از متن، فیلم و صدا نباید برای تکرار اطلاعات به شکل های مختلف استفاده کرد. عکس، برای نشان دادن صحنه های تکان دهنده و تاثیرگذار خوب است؛ فیلم یک تصویر پر تحرک را نشان می دهد و متن، داستان یک ماجرا را از اول تا آخر خوب بیان می کند.

به صفحه "نگاه ژرف" بی بی سی بروید و روی بعضی مطالب کلیک کنید. ببینید چطور می توان از نقشه های تعاملی استفاده کرد. توجه کنید که متن ها چقدر کوتاه است. دقت کنید که لینک های درونی، طرح های گرافیکی، گاهشمارها و نکات برجسته چطور به خدمت گرفته شده اند.

دریابید که چطور مطالب تا حد امکان کوتاه و خلاصه شده تا اطلاعات لازم به مخاطب داده شود. ببینید چگونه نکات پیچیده را فشرده و قابل فهم کرده اند.

 

مخاطب را شرکت دهید

بیشتر خبر ها این ارزش را دارند که کاربران را هم در گفت و گو پیرامون آن ها دخیل کنید. می توانید موضوعی را به رای بگذارید یا شاید تالاری تعاملی دایر کنید. دخالت دادن کاربران و تعامل با آنان هم در مورد اخبار سخت و هم در مورد اخبار نرم مفید است.

سایت خبری بی بی سی بعد از وقوع زمین لرزه ای در ترکیه در سال ۱۹۹۹ میلادی اقدام به راه اندازی یک سخنگاه به نام Talking Point کرد. ارتباط خطوط تلفن بین المللی با ترکیه قطع شده بود ولی تلفن های داخلی کار می کرد.

بستگان زلزله زدگان از سراسر دنیا که قادر نبودند از طریق تلفن با ترکیه تماس بگیرند، تماس گرفتن با سخنگاه بی بی سی را آغاز کردند تا اطلاعاتی درباره خویشاوندان خود بیابند.

در همان حال، کاربران اینترنت در استانبول از طریق شبکه تلفن داخلی گزارش های دست اولی از عواقب زلزله می دادند.

سپس کاربری در ترکیه از کسانی که قادر نبودند با تلفن های بین المللی به بستگان خود تلفن کنند، تقاضا کرد شماره های خود را در تالار بگذارند تا وی و گروهی از دوستانش بتوانند به آنها تلفن کنند. آنها تلفن می زدند و جوابها را در سخنگاه می نوشتند.

سپس این حرکت در تالار تعاملی بی بی سی به بخشی از اخبار آن روز تبدیل شد. رادیو و تلویزیون بی بی سی هم این تحول را پوشش دادند.

هرگز قدرت افزودن مردم عادی به تیم گردآوری اخبار خود را دست کم نگیرید

خلاصه درس "مبانی روزنامه نگاری اینترنتی"

 

مبانی

هدف هر وب سایت خبری باید این باشد که اخبار ضروری را به کارآمد ترین، آراسته ترین و موثرترین شیوه به کاربران خود عرضه کند.

نقش خبرنگار آنلاین کمابیش مشابه نقش هر خبرنگار دیگر است. اصول خبرنگاری هم یکسان است. فقط ابزارها و مهارتهای لازم برای ارائه اخبار و اطلاعات در اینترنت با این ابزارها و مهارتها درسایر رسانه ها تفاوت دارند.

شما کماکان با واقعیت ها سروکار دارید. جمله های نوشته شما همچنان باید قابل درک و از لحاظ دستوری (فعل و فاعل و مفعول) صحیح باشند.

 

گستره وب سایت

اکنون بیش از پیش وب سایت های متعلق به شبکه های رادیویی و تلویزیونی یا روزنامه ها به صورت یک رسانه همگرای تولید خبر عمل می کنند. هدف این است که در سراسر خروجی ها از جمله اینترنت و سایر رسانه های تعاملی، اعتبار اخبار آن سازمان خبری بازتاب یابد.


ساختار خبر

برای اخبار، طول یک نوشته خوب در اینترنت از ۵۰۰ کلمه تجاوز نمی کند. برای تهیه گزارش های خبری و تحلیلی می توان از کلمه های بیشتری استفاده کرد؛ ولی خبرها باید کوتاه بمانند.

آنچه روزنامه نگاران اینترنتی تولید می‌کنند می‌تواند در سایر دستگاه‌های دیجیتال انتشار یابد. از همین رو، لازم است که هر چقدر می توانید مختصر بنویسید و کلمات غیرضروری یا بیهوده را کنار بگذارید.

تیتر باید به تنهایی مفهوم داشته باشد. نباید مانند برچسب کالا باشد، بلکه باید جمله ای کوتاه باشد. انتخاب تیتر خوب تنها نشانه مهارت در خبرنگاری نیست، بلکه به سازمان خبری شما امکان می دهد از آن به عنوان "تیکر" (Ticker) در سایر خروجی های خود استفاده کند.

اولین پاراگراف خبر نباید تیتر را تکرار کند، بلکه باید، بدون تکرار، اطلاعات بیشتری به مخاطب بدهد. همچنین پاراگراف نخست باید مستقل و با تیتر همخوان باشد.

بخش بعدی خبر از چندین پاراگراف تشکیل شده که هر کدام نکات ضروری بیشتری به داستان خبری شما می‌افزایند. وقتی به یکصدمین کلمه مطلب می رسید، باید عناصر اصلی خبر را ارائه کرده باشید.

از چهارصد کلمه باقیمانده می توانید برای افزودن به ارزش خبر، از جمله نقل قول، آمار و تحلیل استفاده کنید.

تجزیه ساختار خبر

اگر فکر می کنید خبر شما بیشتر از ۵۰۰ کلمه ارزش دارد و تمام جوانبش را تنها می توان در ۱۵۰۰ کلمه بیان کرد، شاید بهتر باشد همه نکات را کنار هم بچینید و امکان تجزیه خبر را به اجزایی کوچک ولی مرتبط، بررسی کنید.

تجزیه ساختار یک خبر بزرگ، راهکار مهمی برای خبرنگاران اینترنتی است. بدین ترتیب آنها می‌توانند نکات اساسی خبر را در ۵۰۰ کلمه بیان کنند، ولی آن را به اخبار مرتبطی لینک دهند که توضیحات بیشتری درباره اجزای خبر اصلی می دهد.

نکات را بگویید، بدون آب و تاب

در دنیای رسانه ها که بسیاری از سازمان های خبری در آن همزمان برای چندین خروجی، محتوا تولید می‌کنند، روزگار قلمفرسایی به سر رسیده است.

کاربران اغلب برای دسترسی به اینترنت باید پول و وقت صرف کنند و به این دلیل اگر شما به جای بیان جزئیات ضروری، نکات خبر را با آب و تاب بگویید یا با صنایع ادبی بیارائید، دلخور می شوند

متن داخل کادر، گاهشمار و نکات برجسته

می توان از کادرهای متن دار، خط سیرهای زمان و نکات برجسته در سایر مطالب استفاده کرد؛ تا کاربر در هر کجا بتواند تمام جزئیات مورد نیاز را یکجا بیابد؛ و این فرصت را داشته باشد که با کلیک کردن روی موضوع یا نکته ای که بیشتر قابل توجه است، جزئیات بیشتری بیاموزد.

گرافیک

به کمک گرافیک می توان نکات اساسی خبر را به شیوه ای چنان چشمگیر ارائه کرد که در یک نگاه، کاربر را آگاه کند.

البته گرافیک نمی تواند جای متنی شیوا را بگیرد، ولی چنانچه در خبر یا گزارش گنجانده شود، می تواند نکات مهم آن را برجسته کند.

عکس و شرح عکس

عکس ها به خصوص تصویر هایی که در صفحه نخست و صفحه اصلی هر بخش به کار گرفته می شود، باید کاربر را به خواندن مطلب وسوسه کند.

تصویر هایی که سر و شانه را نشان می دهد، به ندرت مطلوب است؛ هرچند در برخی مطالب، مانند ملاقات های سیاسی، چاره دیگری نیست.

عکس می تواند قدرت زیادی به تاثیرگذاری اخبار و گزارش های شما ببخشد. بهترین عکس، تصویری است که کاربر را به مکث وامی‌دارد.

شرح عکس باید درک متن را تقویت و توجه کاربر را جلب کند. اما شرح عکس برچسب کالا نیست؛ نباید واضحات را بیان کند.

هدف این نیست که نشان دهید زیرکید. زیرک بازی ممکن است مخاطب را سردرگم کند. هدف این است که متن خبر را صریح و روشن بنویسید و توجه خواننده را جلب کنید که خبر را تا آخر بخواند.

سرقت ادبی

هرگز محتوای سایت دیگری را به نام سایت خود منتشر کنید. این کار نه تنها غیر اخلاقی، بلکه فوق العاده خطرناک است. اگر نمی توانید مطمئن شوید که همه نکات و جزئیات از منابع خودتان یا از خبرنگاران سازمان های خبری شما به دست آمده، از گنجاندن آن در اخبار و گزارش ها خودداری کنید.

تنها مطالبی را منتشر کنید که می دانید درست است و می توانید از درستی آن دفاع کنید.

سرعت یا دقت در خبررسانی

وقتی خبری منتشر شده و اطلاعاتش در اختیار عموم قرار گرفته، اغلب رسانه ها برای پیش دستی در مخابره آن با هم وارد رقابت می شوند. تلاش برای پیروزی در این رقابت، هدف ارزشمندی است؛ تنها به این شرط که تمام نکات اساسی خبر را داشته و از صحت آن مطمئن شده باشید.

اگر برای پیش دستی خبری را قبل از دیگران منتشر کنید و سپس ناگزیر شوید آن را بردارید، کاربران متوجه می شوند که شما اشتباه کرده بودید.

ابراز نظر و دیدگاه

در تمام اشکال خبرنگاری، نقش خبرنگار ارائه حقایق است. وظیفه شما افزودن اظهار نظر به خبر نیست؛ و قطعا شما وظیفه ندارید که دیدگاه خود را ابراز کنید.

اگر شما خبرنگاری هستید که حوزه و تخصص ویژه ای دارید، می توانید درباره اتفاقات اظهار نظر کنید، ولی اکثر روزنامه نگاران اینترنتی که در سایت های خبری عمومی کار می کنند، نباید اظهار نظر کنند.

انتشار خبر به صورت بخش بخش

اغلب در شرایطی که خبری تازه پخش شده (Breaking News) ، جزئیات اندکی برای انتشار دارید. شاید نکته ای در دست داشته باشید که خبر بر آن استوار باشد. اولین کار این است که جمله ای بر پایه اطلاعات موجود بنویسید و منتشر کنید.

سپس می توانید جزئیات بیشتری به آن خبر بیافزایید و از نو منتشر کنید.

اولین نسخه خبر شاید حتی عکس نداشته باشد؛ شاید یک جمله کوتاه باشد. پاراگراف بعدی شاید فقط اطلاعات پیش زمینه ای ارائه می دهد یا جمله ای باشد که خبر را در بستر تحولی دیگر قرار می دهد.

هرگاه جمله ای به خبر اضافه می شود، می توانید آن را از نو منتشر کنید. اگر در موقعیتی هستید که خبر را همزمان با وقوعش مخابره می کنید، دلیلی ندارد که صبر کنید تا تمام خبر برسد.

همیشه به یاد داشته باشید که به موازات تکامل خبر، شاید لازم باشد خلاصه، عکس یا تیتر تازه ای برای خبر انتخاب کنید.

اما دستپاچه نشوید؛ باید این مهارت را کسب کنید که بتوانید تشخیص بدهید چه موقع خبری به اتمام رسیده و خبری تازه آغاز شده است.

چه وقت یک خبر تکمیل می شود؟

وقتی یک خبر فوری در حال تحول است، شما اطلاعات بیشتری به دست می آورید و به آن خبر می افزایید. سرانجام خبر تکمیل می شود، ولی اطلاعات بیشتر همچنان از راه می رسد.

خبرنگاران اینترنتی باید تشخیص بدهند که چه وقت یک خبر تکمیل شده و دیگر نباید روی آن کار کرد، بلکه باید اطلاعات بعدی مربوط به آن را در یک خبر تازه ارائه کرد.

افزودن لینک

مطالعات در باره کاربری سایت ها نشان می دهد که برای برخی از کاربران لینک هایی که همراه اخبار ارائه می شوند، از مهمترین عناصر هستند. لینک ها باید بخشی از خبر و مکمل اطلاعاتی تلقی شوند، که ما ارائه کرده ایم؛ وگرنه گنجاندن آنها مفهومی ندارد. لینک ها برای تکرار کلمات گنجانده نمی شوند؛ بلکه هدف از گنجاندن آنها، ارائه اطلاعات بیشتری است که یا ما قادر به بیان آن نیستیم یا در موردش پژوهش نکرده ایم.

خطرات لینک ها

هرچند لینک ابزار ارزشمندی برای ارائه خبر و گزارش است، ولی خطرات بالقوه زیادی هم به همراه دارد. شما هیچ کنترلی روی محتوای مطالبی که به آنها لینک می دهید، ندارید. باید هوشیار باشید و تنها به سایت های مورد اعتمادی لینک دهید که اعتباری همسنگ اعتبار سایت شما دارند.

زدودن جزئیات دست و پاگیر

به آسانی ممکن است چنان در داستان فرو روید که در میان انبوهی از جزئیات سردرگم شوید و توجه شما از نکات مهم خبر منحرف شود. گاهی روزنامه نگاری که مطلبی می نویسد، ممکن است آنقدر خود را به جزئیات آن نزدیک بداند که اصل مطلب را فراموش کند.

هنر روزنامه نگار اینترنتی این است که با زدودن جزئیات دست و پاگیر، هسته خبر را آشکار کند.

شاخ و برگ دادن به جزئیات

گاهی نکات بسیار اندکی درباره خبر دارید ولی باید چیزی درباره آن بنویسید. خبری جاری را باید به هنگام کنید و شاید فقط یک نکته تازه برای افزودن داشته باشید.

در این صورت، وظیفه شما عکس موقعی است که جزئیات دست و پاگیر را کنار می زنید. در چنین شرایطی، ناگزیر می شوید نهایت بهره را از حداقل جزئیات ببرید. این کار هم خودش یک هنر است. نباید با آب و تاب دادن دغل آمیز، اهمیت موضوع را کمرنگ کنید، ولی می توانید با بیان واضحات در بستر خبری که تازه مخابره شده، ارزش بیشتری به خبر خود ببخشید.

فشرده کردن نکات پیچیده

نقش خبرنگار اینترنتی این است که مفاهیم پیچیده و اطلاعات مفصل را به صورت تکه های قابل هضم برای خوانندگان توضیح دهد.

خوانندگان هرگز نباید روی سایت شما کلیک کنند و سردرگم، یا سرگشته تر از پیش شوند. آنها هرگز نباید مطلبی را در وب سایت شما بخوانند و حس کنند که بر معلوماتشان افزوده نشده است.

هر مطلب را آنقدر فشرده و چکیده کنید که فقط اجزای اصلی آن باقی بماند.

گزارش های خبری

گزارش خبری نسبت به خبر، محصولی متفاوت است. گزارش، بیشتر از تحلیل نکات خبر تشکیل می شود.

گزارش خبری هم می تواند به همه پرسش های مطرح شده در خبر پاسخ دهد، هم می تواند روی یک موضوع متمرکز شود و هم می تواند پرسشی بی پاسخ باشد تا خوانندگان را برای فکر کردن در مورد موضوعات خبر ترغیب کند. برای نوشتن گزارش خبری، لازم نیست پاسخ همه سوالات را بدانید، ولی به یک مقدمه و یک نتیجه گیری نیاز دارید.

صفحات ویژه

نوشتن مطلب برای صفحات ویژه، خود یک هنر است. محتوایی که تولید می کنید، اغلب آمیزه ای از اخبار، گزارش های خبری و اجزای دیگر است که می تواند نقشه های تعاملی، فایل های صوتی و تصویری، آلبوم عکس، فرصت رای دادن و بسیاری از ابزارهای اینترنتی دیگر برای ارائه اطلاعات باشد.

مخاطب را شرکت دهید

اکثر اخبار این ارزش را دارد که کاربران را هم در آن دخیل کنید. می توانید موضوعی را به رای بگذارید یا شاید ایستگاه سخن ایجاد کنید. این موارد هم برای اخبار سخت و هم برای اخبار نرم مفید است.

هرگز قدرت افزودن مردم عادی به تیم گردآوری اخبار خود را دست کم نگیرید.

تمرین عملی شماره 1

در اولین تمرین از سه تمرین این درس، باید بر اساس مطالب خام یک گزارش سازمان ملل، یا یکی از سازمان های دیگری که نام آنها خواهد آمد، یک خبر بنویسید. به يکی از این سايت ها مراجعه کنيد و بر اساس آنچه پیشتر آموخته اید، موضوعی را انتخاب کنید و خبری را حداکثر در 300 کلمه برای انتشار در یک وبسایت بنویسید. باید بدون استفاده از امکانات تحریریه این خبر را بنویسید، یعنی تنها به آنچه در سایت مورد نظرآمده، اتکا کنید.

هدف از این تمرین این است که ببینیم آیا می توانید بر اساس نکاتی که پیشتر آموخته اید، خبری را برای یک وب سایت بنویسید یا خیر. این خبر را با استفاده از چند خبر و گزارش دیگر بنویسید که در آن سایت آمده است. به یاد داشته باشید که لینک خبرها و گزارش هایی را که بر نوشتن این خبر استفاده می کنید ، باید به همراه این خبر تحویل دهید.

دستور کار کامل در ذیل آمده است.

سایت های پیشنهادی:

http://www.un.org/english

http://www.aihrc.org.af/index_dari.htm

http://www.irandoe.org/doeportal/mainsite

در پارگراف اول که لید خبر است داستان خبر را با توجه به عناصر لید (چه کسی، کجا، چه موقع ...) توضیح دهید و قدری هم پیشینه بگنجانید تا معلوم شود چرا این خبر مهم است.

داستان را در چهار پاراگراف اول تعریف کنید. در پارگراف دوم یا سوم بنویسید که اهمیت خبر در چیست.

موضوع اصلی و استدلالهای طرفهای درگير در موضوع – اگر طرفهايی وجود دارد – در چهار پاراگراف اول بنویسید. پارگرافهای بعدی را به شرح جزئيات و پیشینه اختصاص دهيد. به این معنی که خواننده بايد حتی اگر بقيه مطلب را نخواند، اصل موضوع را در همين چهار پاراگراف دریابد. (چون شمار زیادی از مردم می توانند چهار پاراگراف اول خبر ها را روی تلفن همراه يا کامپيوتر دستی خود بخوانند.)

توضيحات طولانی همراه با اعداد و ارقام را از متن حذف کنيد و در عوض آنها را به صورت جدول و نمودار برای استفاده در کنار متن پیشنهاد کنید.

بخشی از اطلاعاتی که در اختیار دارید و قابل استفاده در متن خبر نیست مثلا به صورت روزشمار برای استفاده در کادر کنار مطلب پیشنهاد کنید. اگر چنین چیزی را در اختیار ندارید، سعی کنید اطلاعاتی را به صورت جداگانه برای استفاده در کادر کنار متن پیشنهاد کنید.

بخشی از متن خبر یا نقل قول را برای استفاده در کادر کنار مطلب پیشنهاد کنید.

برای برجسته کردن نکات مهم، پیشنهاد کنید که چه عکس یا طرح گرافیکی برای این خبر مناسب است.

سبک خبرنگاری هرمی را بخاطر داشته باشید. (مهم ترین بخش های خبر را به ترتیب اهمیت در

پاراگراف های اول بیاورید)

یادتان نرود که به این پرسشها را بدهید: چه کسی، چرا، چه موقع، چه مکانی، چه چیزی و چگونه.

یکی از راههای خوب نوشتن، ساده و سر راست نوشتن است. سعی کنید موضوعات پيچيده و دشوار را به زبان ساده و قابل فهم بنویسید.

یادتان باشد: هر خبر راجع به یک موضوع است. چند موضوع مختلف را به هم ندوزید. مثلا نمی توانید بنویسید نیروگاه اتمی بوشهر فعالیت آزمایشی خود را آغاز کرده و البرادعی هم گزارش جدیدی درباره غنی سازی اورانیوم در ایران منتشر کرده. یا داستان فعالیت آزمایشی نیروگاه اتمی بوشهر را بنویسید یا داستان گزارش البرادعی را.

جملات کوتاه بنویسید و در طول گزارش اطلاعات بیشتری بدهید.

از به کار بردن صفتهای خوب، بد، تکان دهنده، وحشتناک و از اين قبيل پرهیز کنید. داستان را تعریف کنيد و اجازه بدهيد شنونده يا خواننده خودش تصميم بگيرد و قضاوت کند.

تیتری بنویسید که به تنهایی مفهوم داشته باشد و در آن موضوع و محل وقوع و اسامی خبرساز آمده باشد. این کار علاوه بر کمک به خواننده، جستجو را برای خوانندگان دیگر نیز آسان خواهد کرد.

به همراه این خبر، عکس مناسبی پیشنهاد کنید.

در مورد دست کم دو لینک مرتبط تحقیق کنید و آدرس وب سایتهای آنها را همراه خبر خود تحویل دهید. مثلا اگر در مورد اعتیاد مطلب می نویسید سایت ستاد مبارزه با مواد مخدر و یا انجمن مرتبط با آن پیشنهاد کنید.

تمرین عملی شماره 2

موضوعی را به دلخواه انتخاب کنید و در باره آن یک گزارش خبری 600 کلمه ای بنویسید.

گزارشی خوب است که

- درباره یک داستان باشد

- شروع، میانه و پایان داشته باشد

- ساده و قابل فهم باشد

اگر این نکات را رعایت کنید امتیاز خواهید گرفت.

• موضوعی را که فکر می کنید ارزش گزارش خبری دارد، انتخاب کنید. سعی کنید کل موضوع گزارش را در یک جمله خبری ساده در ذهن تان تعریف کنید: خلبان(پیلوت) آمریکایی موفق شد هواپیمایی را با 155 سرنشین در رودخانه هودسن نیویورک بدون آن که به سرنشینان آسیبی برساند فرود بیاورد.

• وقتی مطمئن شدید چه داستانی را می خواهید تعریف آن وقت قلم دست بگیرید یا با کامپیوتر شروع به نوشتن کنید.

• در یک پارگراف جمع و جور توضیح دهید چرا این موضوع مهم است تا این پاراگراف در صفحه اصلی وب سایت به عنوان "تیزر" استفاده شود.

• اهمیت گزارش را در پارگراف دوم یا سوم بنویسید تا خواننده به سرعت متوجه اهمیت گزارش شود.

• در یک صد کلمه موضوع گزارش را در خبری جداگانه بنویسید تا گزارش شما را در سایت تبلیغ کند.

• عناصر اصلی گزارش خود را در چهار مورد ذکر کنید و کنار آن گوی سیاه (Bullet Point) بگذارید تا در کادری در صفحه اول سایت و داخل گزارش خبری شما قرار بگیرد.

• توضیح دهید چگونه از نظرات مخاطبان در گزارش استفاده می کنید.

ُ تمرین عملی شماره 3

موضوعی را پیشنهاد دهید که برای "صفحه ویژه" مناسب است.

مقدمه ای برای صفحه ویژه بنویسید و در آن توضیح دهید این صفحه ویژه شامل چه موضوعاتی است، چه مطالبی را منتشر می کنید و چگونه خوانندگان در این صفحه مشارکت می کنند.

• موضوعی را که فکر می کنید برای راه اندازی صفحه ویژه مناسب است، انتخاب کنید.

• توضیح دهید چرا این موضوع را انتخاب کرده اید و این صفحه چه سودی برای کاربران خواهد داشت.

• مقدمه ای بنویسید که موضوع را حداکثر در 100 کلمه برای مخاطبان معرفی می کند.

• عناصر مهمی را که می خواهید در صفحه ویژه پوشش دهید، فهرست وار بیان کنید.

• نشان دهید چطور همراه هر عنصر، ابزارهای تعاملی (اینفوگرافی که بشود روی پان کلیک کرد و به اطلاعات بیشتر دست یافت یا نظرسنجی که کاربران می توانند در آن مشارکت کنند یا ستون نظرات یا ... ) را بکار خواهید گرفت

پایان

منبع: زیگزاگ

مطالب پر بازدید