روز ملی خبرنگار در افغانستان

هر سال، از روز ملی خبرنگار در ۲۷ حوت با برگزاری مراسم مختلف در کابل و همچنان ولایات مختلف گرامی‌داشت می‌شود.

تاریخچه روز خبرنگار در افغانستان

در دسامبر سال ۱۹۹۳، بنابر پیشنهاد یونسکو یا سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، مجمع عمومی سازمان ملل متحد در مصوبه ۴۳۲/۴۸، روز سوم ماه می را به‌عنوان «روز جهانی آزادی مطبوعات» اعلام کرد و بر همین مبنا هر سال از از این روز در کشورهای مختلف از جمله افغانستان به عنوان یک مناسبت بین‌المللی تجلیل می‌شود.

اما با وصف این، همخوانی نداشتن این تاریخ با تقویم رسمی(هجری شمسی) افغانستان، از دلایلی عمده‌ای بوده که باعث شد در سال ۱۳۹۲ هجری خورشیدی(۲۰۱۴ میلادی) روز ۲۷ ماه حوت(۱۸ مارچ) به عنوان روز خبرنگار نام‌گزاری شود. اکنون روز خبرنگار فرصتی ویژه را فراهم کرده است تا هر سال در یک روز خاص وضعیت خبرنگاران و رسانه‌ها و یا تاریخ پرفراز و فرود رسانه‌ها و آزادی رسانه‌ها در کشور مورد بررسی قرار گیرد و از کارکرد چهره‌های برتر این عرصه تقدیر شود.

چرا ۲۷ حوت؟

در میانه سال ۱۳۹۲، ایده نام‌گزاری روز خبرنگار از سوی احمد قریشی رئیس اجرایی مرکز خبرنگاران افغانستان با گروهی از خبرنگاران پیشکسوت از جمله ذبیح‌الله نوری، فیصل کریمی، عزیز حکیمی، محمد ویس خطاب و پرویز کاوه در میان گذاشته شد و مورد استقبال قرار گرفت و این گروه، کمیته‌ای ویژه برای بررسی این موضوع ایجاد کرد. اعضای این کمیته ضمن ادای احترام به شخصیت‌های فعال در عرصه مطبوعات و اطلاع‌رسانی در یک و نیم قرن اخیر کشور از جمله سیدجمال‌الدین افغان، محمود طرزی، محی‌الدین انیس، عبدالهادی داوی، عبدالحمید مبارز و سایر شخصیت‌های نام‌دار و گمنام و یا ده‌ها خبرنگار جان باخته در بیشتر از یک دهه بعد از سقوط رژیم طالبان(۱۳۸۰ هجری خورشیدی)، بر انتخاب روزی تاکید کردند که مناسبت خاصی نداشته  باشد و نه تنها سبب اختلاف و تفرقه نشود، بلکه مورد قبول جامعه رسانه‌ای کشور باشد.

اعضای کمیته بعد از بررسی‌های همه جانبه به این نتیجه رسیدند که نام‌گزاری روز خبرنگار به نام و یا روز تولد، جان باختن و یا وفات هر یک از خبرنگاران  و فعالان رسانه‌ای  کشور به خاطر احتمال بروز اختلاف در بین جامعه رسانه‌ای غیرعملی است و باید از آن خودداری شود. بنابراین، کمیته گزینش، طرح انتخاب یک روز «سفید» در هفته آخر سال هجری شمسی را به نام روز خبرنگار مورد تائید قرار داد تا رسانه‌ها از این فرصت برای بررسی کارکرد سالانه‌ خود و تشویق و تقدیر خبرنگاران‌شان در آخر سال استفاده کنند و در عین نهادهای حامی خبرنگاران و یا دولت افغانستان نیز بتوانند یک روز را که ویژه خبرنگاران است، گرامی بدارند.

با در نظرداشت ملاحظات فوق، روز ۲۷ حوت که مناسبت خاصی نداشت پس از تائید کمیته ویژه متشکل از شماری از خبرنگاران پیشکسوت کشور، از سوی مرکز خبرنگاران افغانستان به نام روز خبرنگار نام‌گزاری و در ماه حوت  سال ۱۳۹۲ هجری خورشیدی با جامعه خبرنگاری در میان گذاشته شد که با استقبال گسترده آنان مواجه گردید و گرامی‌داشت روز خبرنگار از همان سال آغاز شد.

در میانه سال ۱۳۹۷ پس از سال‌ها رایزنی‌ مرکز خبرنگاران افغانستان، فدراسیون نهادهای خبرنگاری از این ابتکار مرکز خبرنگاران افغانستان حمایت کرد و در نامه‌ای به حکومت، خواستار درج روز خبرنگار در تقویم ملی کشور شد.

سرانجام با همکاری نزدیک کمیته مشترک حکومت و رسانه‌ها به ریاست سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور و وزارت اطلاعات و فرهنگ به ویژه حسنیه صافی، سرپرست این وزارت و سیدآغا حسین سانچارکی معین امور نشراتی، کابینه حکومت به ریاست محمد اشرف غنی رئیس جمهور در ۱۴ حوت ۱۳۹۷ با نام‌گزاری ۲۷ حوت به عنوان «روز ملی خبرنگار» موافقت کرد و ادارات مربوط دستور داد تا آن را به عنوان مناسبت ملی در تقویم کشور درج کنند.

روز ملی خبرنگار از سال ۱۳۹۲، هر سال به شیوه‌های مختلف از جمله برگزاری مراسم ویژه در کابل و ولایات مختلف کشور از سوی مرکز خبرنگاران افغانستان و همچنان خبرنگاران به شکل گروهی و یا انفرادی گرامی‌داشت می‌شود. در سال‌های اخیر به ویژه پس از رسمی شدن این روز، نهادهای مختلف حامی خبرنگاران و رسانه‌ها نیز به شیوه‌های گوناگون این مناسبت ملی را گرامی می‌دارند. در این راستا مرکز خبرنگاران افغانستان، هر سال گزارش سالانه‌اش را در مورد وضعیت خبرنگاران و رسانه‌ها تهیه و نشر می‌کند و به عنوان بخشی از برنامه گرامی‌داشت، جشنواره « خبرنگار سال افغانستان» را راه‌اندازی کرده است و برنده آن را که از طریق یک روند رقابتی، انتخاب می‌شود، معرفی و مورد تقدیر قرار می‌دهد.

به روز شده: ۲ میزان ۱۳۹۹